Soạn bài Mây và sóng - Ta-go

Câu 4: Thành công về nghệ thuật của bài thơ:

  Hình thức lạ theo lối hỏi - đáp: lời người ở trên mây rồi đến lời của con hỏi, rồi lời đáp ... tạo nên sự sinh động và thể hiện trí tưởng tượng phong phú của tâm hồn trẻ thơ.

  Kết cấu theo lối trùng điệp.

  Hình ảnh thơ bay bổng, mang tầm vóc vũ trụ: mây - sóng, biển - bờ, trời xanh...

  Hình thức đối thoại lồng trong lời kể của em bé tạo nên sự độc đáo, mới lạ

Câu 5: Hình ảnh của câu thơ “Con lăn, lăn mãi... ở chốn nào”.

Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vỡ tan vào lòng mẹ.

Và không ai trên thế gian này biết mẹ con ta ở chốn nào.

Hai câu thơ miêu tả hình ảnh rất thực của cuộc đời, đó là bức tranh hạnh phúc của tình mẹ con thắm thiết. Có mẹ có con là có cả cuộc đời, cả vũ trụ. Lòng mẹ là đại dương mênh mông không có bến bờ, để cho con được lăn mãi, tan mãi vào trong đó. “Mây và sóng” là bài thơ kể về tình mẹ con sâu nặng và kì diệu biết chừng nào. Tình yêu ấy vừa giản dị như những gì tồn tại trên mặt đất và cũng thánh thiện như những mơ mộng, con người cất giữ thiên đường bí mật”

Câu 6: Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con, bài thơ còn có thể gợi cho ta suy ngẫm:

  Trong cuộc sống vẫn thường gặp những cám dỗ và quyến rũ. Muốn khước từ chúng, cần có những điểm tựa vững chắc mà tình mẫu tử là một trong hững điểm tựa ấy

  Hạnh phúc không phải là điều gì xa xôi bí ẩn, do ai ban cho mà ở ngay trên trần thế và do chính con người tạo dựng.

  Bài thơ cho thấy mối quan hệ giữa tình yêu và sự sáng tạo  gợi lên tình mẫu tử thiêng liêng bất diệt

Phần tham khảo mở rộng

Bài viết tham khảo

Tình mẫu tử luôn là tình cảm thiêng liêng và cao cả nhất trong trái tim mỗi người. Mỗi nhà thơ có những khám phá riêng khi viết về đề tài tình mẹ. Với Ta-go, một nhà thơ nổi tiếng của Ấn Độ, ông đã thể hiện tình cao quý ấy qua lăng kính của một cậu bé trong những câu chuyện kể về mẹ.

Nhà thơ lựa chọn điểm nhìn từ cậu bé là một cách kể rất thú vị và đậm chất hồn nhiên của trẻ thơ. Trong câu chuyện mây rủ cậu bé đi chơi xa, cậu khao khát được bay lên ngắm bình minh và vầng trăng trên trời cao.Nhưng khi nhận câu trả lời:”hãy đến tận cùng của trái đất, đưa tay lên trời, cậu sẽ được nhấc bổng lên tận tầng mây”. Cậu đã nghĩ đến mẹ và nhận ra rằng không thể rời xa mẹ để theo đuổi thú vui của mình. Thay vào đó, là một trò chơi với mẹ “Con là mây và mẹ sẽ là trăng”. Như vậy, thay vì đi xa đến chân trời góc bể, người con đã lựa chọn ở lại bên mẹ và cùng mẹ khám phá về thiên nhiên trong mái nhà ấm áp hư trời cao xanh thẳm. Chỉ cần có mẹ, nơi ấy con có niềm vui và hạnh phúc.

Và rồi đứng trước biển cả rộng lớn, cậu muốn là con sóng, đi xa bờ và khám phá đại dương bao la. Nhưng cậu chợt nhận ra “buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà”. Đó không chỉ là tình yêu tha thiết dành cho đáng sinh thành, đó còn là trách nhiệm của cậu bé khi nhớ tới lời dặn của mẹ. Dù trong hoàn cảnh nào, em cũng luôn mong mẹ sẽ là vầng trăng dịu mát hay bến bờ để con có thể trở về trong vòng tay ấm áp, yêu thương. Và để con có thể thủ thỉ mọi điều hay chỉ là những câu chuyện nhỏ, để được mẹ lắng nghe và sẻ chia tất cả. Hạnh phúc đôi khi bắt đầu từ những gì giản dị, gần gũi và thân thương đến thế.

Tác phẩm đã vẽ lên một bức tranh thật đẹp về tình mẫu tử. Tình yêu thương chân thành trong tâm hồn ngây thơ, bé dại của em luôn gắn liền hình bóng của mẹ dù ngoài kia là những cám dỗ, đam mê hấp dẫn đến nhường nào. Nhà văn cũng muốn nhắn nhủ tới người đọc một chân lí không thể thay đổi đó là không có thứ gì có thể thay đổi được tình mẫu tử, đó là tình cảm thiêng liêng và vĩnh hằng.

Câu 3: Đoạn văn cảm nhận về em bé trong bài thơ mây và song, trách nhiệm của người con với gia đình

Bài viết tham khảo

Từ câu chuyện kể trong tác phẩm Mây và sóng, đã cho người đọc những cảm nhận thiêng liêng về tình mẫu tử và trách nhiệm của người con đối với gia đình. Giống như bao đứa trẻ khác, cậu bé cũng hồn nhiên và ham vui với những trò chơi mới lạ. Em muốn được là đám mây rong chơi trên bầu trời rộng lớn hay là con sóng nhỏ lăn xa ra mãi đại dương. Đó là những ước mơ về chinh phục thiên nhiên rất hồn nhiên và đáng yêu của trẻ thơ. Thế nhưng, trong những ước mơ đó em luôn hình dung về mẹ, mẹ đợi em ở nhà và muốn em ở bên mẹ. Vì thế, em đã trả lời “làm sao có thể rời mẹ và đi được”. Câu trả lời của em cho thấy trách nhiệm và tình yêu thương của em đối với mẹ của mình. Mẹ đã sinh con trong bao khó nhọc ,đau đớn để rồi nuôi nấng ta qua những tháng ngày vất vả, gian nan. Hạnh phúc của em đơn giản là được bên mẹ và cùng đùa vui trong những trò chơi em tạo ra chứ không phải mây xa biển rộng. Từ câu chuyện của cậu bé đã nhắc nhở chúng ta về vai trò và trách nhiệm của người con trong gia đình. Bạn đã từng thấy ánh mặt mẹ ngóng trông mỗi khi mình đi học về muộn hay giọt nước mắt giấu vội khi mình ngang bướng cãi lời? Hãy yêu thương cha mẹ, hãy làm mẹ vui từ những hành động nhỏ hay lời nói quan tâm những lúc mẹ buồn. Hãy trân trọng khi còn có mẹ ở bên để quan tâm chăm sóc. Tình cảm gia đình là một dòng suối ấm áp, hiền hòa nuôi dưỡng tâm hồn ta, giúp ta có thể đứng vững trên đường đời đầy chông gai. Thế nên, ngay từ bây giờ, chúng ta hãy sống thật có trách nhiệm với và dành tình yêu thương chân thành cho gia đình, đó là nghĩa vụ và cũng là tấm lòng hiếu thảo đền đáp công ơn sinh thành của mẹ cha.

Câu 3: Sự giống nhau: 

• Trò chơi thể hiện sự khoáng đạt bao la
• Uớc mong được đi đến mọi nơi tận cùng.

Sự khác nhau: 

• Trò chơi do em bé tạo ra thể hiện sự quấn quýt của tình mẹ con
• Lòng mẹ là biển cả bao la, là mặt trăng dịu hiền để cho con lăn, lăn, lăn mãi.

Câu 1: a. Những điểm giống và khác nhau:

Điểm giống nhau: 

• Mỗi phần đều có kết cấu theo trình tự:
• Lời rủ rê.
• Lời từ chối của em bé và lí do từ chối.
• Trò chơi thú vị giữa mẹ và em do em bé sáng tạo.

Điểm khác nhau:

• Lời rủ rê mỗi lần một hấp dẫn hơn
• Tình cảm của em bé đối với mẹ: lời rủ rê của mây và sóng cũng như là một sự thử thách đối với em bé bởi lẽ trẻ con ai chẳng ham vui, ham chơi, những lời rủ rê hấp khó chối từ

b. Kết cấu của bài thơ gồm có hai phần giống nhau.

• Phần thứ hai vừa là sự lặp lại vừa là sự phát triển cao hơn so với phần thứ nhất đó là một tình huống thử thách mới thể hiện tình yêu thương mẹ của em bé. 

=> Vì vậy nếu ta bỏ phần thứ hai ý thơ sẽ không trọn vẹn.

II. Soạn bài siêu ngắn: Mây và sóng

  Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”.

  Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”.

Lí do em không từ chối ngay lời mời: trẻ con vốn rất ham chơi, bởi vậy khi nghe những lời mời bao giờ cũng rất tò mò muôn biết là điều gì.

- Ẩn dụ: thực ra những hình ảnh thiên nhiên với muôn vàn trò chơi hấp dẫn cũng chỉ là tưởng tượng của chú mà thôi. Qua những hình ảnh đó, nhà thơ muốn gửi gắm những thông điệp sau:

+ “Mây” và “Sóng” trong những trò chơi kia còn là những thử thách trên đường đời, là những thứ cám dỗ đầy hấp dẫn có thể kéo em ra khỏi mẹ bất cứ lúc nào.

+ Tình mẹ là điều lớn lao và vĩ đại nhất.

- Xây dựng hình ảnh lạ độc đáo

- Ngôn ngữ trong sáng, giàu sức gợi.

- Tác giả sử dụng thủ pháo trùng điệp “lăn”nhằm nhấn mạnh niềm vui thích của em bé khi được vui chơi và sà vào lòng mẹ. Trò chơi do chú bé nghĩ ra để mẹ và con được tận hưởng niềm vui trọn vẹn mà không có sự xa cách. Đây là một tình yêu vô cùng sâu sắc của chú bé đối với mẹ lấn át tất cả những cám dỗ khác.

- Đó cũng là thế giới riêng bí mật của 2 mẹ con, nơi con có thể thỏa sức sáng tạo và trí tò mò của mình.

- Trong cuộc sống, chúng ta có thể gặp rất nhiều điều mới lạ, nhiều niềm vui mà ta chưa từng được trải qua. Khi đó rất khó để giữ cho mình tỉnh táo mà không lung lay và bỏ quên mất những giá trị thật với cuộc đời mình. Muốn giữ được lập trường, con người cần có bản lĩnh, tình yêu và đặc biệt cần một điểm tựa vững chắc nhất- tình mẫu tử thiêng liêng.

- Hạnh phúc không phải là ngôi sao xa xôi khó nắm bắt. Hạnh phúc không phụ thuộc vào những điều mới lạ ở thế giới ngoài kia mà ta vẫn hằng mơ mộng. Hạnh phúc ở ngay bên cạnh chúng ta, đó có thể là mẹ, là những người ta yêu quý. Hơn nữa, hạnh phúc phải được đúc kết từ trái tim và khối óc của ta và chính chúng ta cảm nhận.

• Soạn bài: Mây và sóng (ngắn nhất)

- Giống: Đều là những trò chơi được tạo ra nhờ tưởng tượng bằng cách dựa vào sự rộng lớn và mơ mộng của các hiện tượng thiên nhiên như mây, sóng.

- Khác:

+ Cuộc vui của những người “trên mây” và “trong sóng” ở thế giới tự nhiên rất hấp dẫn , lý thú.

+ Trò chơi do em bé tạo ra: có sự hòa quyện giữa những trò chơi thiên nhiên và trí tưởng tượng, sáng tạo của bé. Sự hòa hợp tuyệt diệu giữa em bé và thiên nhiên trong cuộc vui chơi ấm áp của tình mẫu tử. Em biến thành “mặt trăng và bến bờ kì lạ”, rộng mở để em được “lăn, lăn, lăn mãi” vào lòng.

=> Qua đó thấy được trí tưởng tượng, sáng tạo cùng tình yêu thương mẹ của em bé.

a. Chỉ ra điểm giống và khác giữa 2 phần. Phân tích tác dụng của những chỗ giống nhau và khác nhau ấy trong việc thể hiện chủ đề bài thơ

- Giống: Văn bản gồm 2 phần, mỗi phần lại có cấu trúc giống nhau:

   + Ban đầu là thuật lại lời rủ rê của những người bạn nơi phương xa.

   + Tiếp đến ghi lời lời từ chối và lý do từ chối đi chơi là vì không thể xa mẹ của chú bé.

   + Cuối cùng là những trò chơi do em bé sáng tạo giữa mình với mẹ.

- Khác: Mỗi phần là một đối tượng rủ bé đi chơi khác nhau

Tác giả tạo ra sự lặp đầu tiên để khẳng định một quy luật rất tự nhiên: đã là trẻ con ai chẳng ham chơi, đặc biệt là những trò chơi hấp dẫn và mới lạ. Tuy nhiên cả 2 lần chú bé đều từ chối. Ở lần thứ nhất, chú từ chối vì tình yêu mẹ và nỗi lo rằng mẹ đang đợi chú ở nhà. Lần thứ hai, đối diện với lời rủ rê của bạn bè, một lần nữa chú lại đứng trước những lựa chọn rất khó khăn nhưng lòng yêu mẹ đã chiến thắng tất cả, chú đã từ chối.  Qua đó tình yêu dành cho mẹ của chú bé lại càng được chứng minh, được củng cố.

b. Giả thiết không có phần 2 thì ý thơ có được trọn vẹn và đầy đủ không

Không thể bỏ khổ thơ thứ hai đi được. Khổ thơ thứ hai có tác động trùng điệp, hô ứng, khẳng định những tình cảm đã được thể hiện trong thử thách thứ nhất.

Cả hai lần được bạn đến rủ đi chơi, chú bé đều hỏi lại:

"Con hỏi: Nhưng làm thế nào mình lên đó được?"

"Con hỏi: Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?"

=> Ở cả hai khổ, dòng thơ “Con hỏi…” đều nằm ở vị trí sau những lời mời mọc của những người bạn phương xa.

Tác giả nắm bắt rất rõ tâm lý trẻ em: Dù có yêu mẹ hay muốn ở nhà cùng mẹ đến mấy, bất cứ một đứa trẻ con nào mà chẳng ham chơi, lần nào chú bé cũng tỏ ra băn khoăn. Tuy vậy sau tất cả thì tình mẫu tử vẫn chiến thắng, chú vẫn nhất định từ chối lời mời, vượt qua mong ước của con trẻ.