Soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê

Truyện viết về cuộc chia lìa đầy xót xa, cảm động của hai anh em ruột thịt.Nhân vật chính là Thành và Thủy.

a.

- Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất - người anh. Người xưng “tôi” trong truyện là người trong cuộc, là người trực tiếp chứng kiến các sự việc xảy ra và cùng chịu nỗi đau như em gái mình.

- Tác dụng của cách chọn ngôi kể: giúp tác giả dễ thể hiện sâu sắc những suy nghĩ nội tâm, những tình cảm và tâm trạng của nhân vật hơn => làm tăng thêm tính chân thực của truyện và sức thuyết phục của truyện.

b.

Hai anh em Thành và Thủy vốn là trẻ con, còn vô tư, hồn nhiên, chẳng làm nên tội tình gì cũng giống như những con búp bê xinh đẹp, ngộ nghĩnh dễ thương kia. Thế mà, do lỗi của người lớn để rồi hai anh em sớm phải rơi vào cảnh ngộ éo le. “Cuộc chia tay của những con búp bê” hay đó cũng là cuộc chia tay của Thành và Thủy. Cách đặt tên rất hay, đã gợi lên được tình huống và ý nghĩa nội dung của truyện mà tác giả muốn thể hiện.

Hai anh em Thành, Thủy rất mực gần gũi, thương yêu, chia sẻ và quan tâm lẫn nhau, điều đó thể hiện qua một số chi tiết sau:

- Chia sẻ, giúp đỡ và quan tâm đến nhau:

+ Thủy đem kim chỉ ra tận sân vận động vá áo cho anh.

+ Thành giúp em học bài, chiều nào cũng đón em đi học về.

- Rất mực gần gũi thương yêu nhau:

+ Nắm tay nhau vừa đi vừa trò chuyện.

+ Chia đồ chơi. Thành "Anh cho em tất", Thủy "Em để lại hết cho anh", đem con Vệ Sĩ để đầu giường gác cho anh ngủ.

+ Khi chia tay nhau cả hai anh em đều bật khóc.

- Lời nói và hành động của Thủy mâu thuẫn ở chỗ, một mặt em giận dữ khi thấy Thành chia rẽ con Vệ sĩ và con Em Nhỏ; mặt khác, em vì thương anh nên đã bối rối sau khi “tru tréo lên”.

- Tình huống trớ trêu này đã gợi lên trong lòng người đọc sự ước mong phải chi hai anh em Thành và Thủy được đoàn tụ, phải chi cha mẹ đừng li dị. Chỉ có cách đó mới có thể giải quyết được những mâu thuẫn trên.

- Kết thúc truyện, Thủy quyết định để lại cho Em Nhỏ bên cạnh con Vệ Sĩ để chúng không bao giờ chia cách. Chi tiết này khiến người đọc thương cảm trước tấm lòng đầy vị tha, nhân hậu, trong sáng của Thủy. Em biết thương anh, thương luôn cả những con búp bê, thà mình bị chia lìa chứ không để búp bê phải rơi vào cảnh ngộ như vậy. Ước gì cuộc chia tay của hai anh em Thành và Thủy đừng xảy ra.

- Chi tiết chia tay của Thủy với lớp học làm cô giáo bàng hoàng:

+ Cô giáo tặng Thủy quyển số và chiếc bút máy nắp vàng nhưng: "Em không dám nhận… Em không đi học nữa". "Nhà bà ngoại em ở xa trường học lắm. Mẹ em bảo sẽ sắm cho em một thúng hoa quả để ra chợ ngồi bán".

+ Ý nghĩa: Sự đau xót của số phận tuổi thơ, Thủy phải chịu sự mất mát quá lớn: xa bố, xa anh, thiếu thốn tình thương. Phải chịu cảnh thất học. Phải lăn lộn vào đường đời để kiếm sống lúc còn quá nhỏ.

- Chi tiết làm em cảm động nhất:

+ Chi tiết chia tay của Thủy với lớp học làm cô giáo bàng hoàng.

+ Chi tiết cô giáo và cả lớp cùng khóc khi biết Thủy không còn được đi học nữa.

+ Chi tiết Thủy đã trèo lên xe, nhưng bỗng em lại tụt xuống đi về phía đầu giường, đặt con Em Nhỏ cạnh con Vệ Sĩ.

Thành cùng Thủy đang trong tâm trạng ngổn ngang, đau buồn, hơn nữa em vừa chứng kiến cảnh chia tay đầy nước mắt giữa Thủy với cô giáo và các bạn. Vì thế, trong suy nghĩ chủ quan của Thành, thế giới cuộc đời này dường như tan vỡ tất cả. Cho nên, em “kinh ngạc” thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật”. Chính khung cảnh bên ngoài, sự vật vẫn hoạt động bình thường như vậy đã làm tăng thêm nỗi bơ vơ, lạc lõng của nhân vật trong truyện.

Qua câu chuyện này, theo em có thể tác giả muốn nhắn gởi đến mọi người rằng: Tình cảm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng. Mọi người hãy cố gắng bảo vệ và gìn giữ, không nên vì bất kì lí do gì để làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng ấy.

Câu 1: Truyện viết về cuộc chia tay giữa hai anh em Thành và Thủy. Vì bố mẹ li hôn mà hai anh em mỗi người một ngả

Nhân vật chính của truyện là hai anh em Thành và Thủy.

II. Soạn bài siêu ngắn: Cuộc chia tay của những con búp bê

a. Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất. Lựa chọn ngôi kể này giúp truyện có tính chân thật cao hơn vì người kể chính là người chứng kiến câu chuyện xảy ra.

b. Tên truyện có liên quan đến ý nghĩa của truyện. Búp bê là đồ chơi của trẻ thơ, nó gợi lên sự bé bỏng, trong sáng, thơ ngây, hồn nhiên đáng yêu. Tình huống gây đau lòng.

Câu 3: Những chi tiết 2 anh em yêu thương nhau:

• Khi Thành đi đá bóng bị rách áo, Thuỷ đã mang kim ra tận sân vận động để vá áo cho anh.
• Thành thường giúp em mình học
• Thành đã nhường hết đồ chơi cho em, chia đồ chơi

Câu 4: Thủy đã giận dữ tru tréo lên: “Sao anh ác thế?” cho thấy được sự mâu thuẩn giữa 2 anh em. Nếu bộ mẹ không li hôn nhau nữa thì sẽ giải quyết được mâu thuẩn. 

Kết thúc truyện, Thủy quay lại, đi nhanh về phía chiếc giường, đặt con Em Nhỏ quàng tay vào con Vệ Sĩ. Điều đó đã khiến em cảm thấy đau xót, thương tiếc cho 2 anh em, mong muốn 2 anh em đoàn tụ.

Câu 5: Chi tiết làm cô giáo bàng hoàng: “Em không dám nhận… Em không đi học nữa”, “Nhà bà ngoại em ở xa trường học lắm”

Chi tiết khiến em cảm động: “cô giáo Tâm tặng cho Thuỷ quyển vở và cây bút nắp vàng”. 

Câu 6: Ta thấy được nổi đau trong Thành và Thủy. Đó là nổi đau xót của sự chia li, xa cách, về những thiếu thốn tình cảm  gia đình.

Câu 7: Qua câu chuyện tác giả muốn gửi gấm mái ấm gia đình là một tài sản vô cùng quý giá, nơi gìn giữ những tình cả cao quý và thiêng liêng. Hãy gìn giữ nó, đừng bao giờ vì một lí do gì mà làm tổn hại đến những tình cảm cao quý và thiêng liêng ấy.

Hai nhân vật chính trong văn bản là hai đứa trẻ đang phải trải qua thời kì ly hôn của bố mẹ - Thành và Thủy. Do bố mẹ của hai em ly hôn cho nên hai anh em bắt buộc phải xa nhau và rời xa mái trường, xa những kỉ vật yêu dấu đã gắn với tuổi thơ hai người.

a. Nhân vật Thành đóng vai người kể nên ngôi kể là ngôi thứ nhất. Nhân vật kể xưng “tôi”. Với ngôi kể này, tất cả những cung bậc cảm xúc, tâm trạng, suy nghĩ của người trong cuộc được thể hiện một cách chân thực, xúc động nhất. Trong những tình huống éo le và bi thương này, lựa chọn dùng ngôi thứ nhất thay cho ngôi thứ ba khách quan là hợp lí nhất.

b. Nhan đề được lựa chọn là búp bê bởi những lí do sau:

- Đầu tiên, nhân vật chính ở đây không phải người lớn mà chỉ là những đứa trẻ. Vậy nên việc lựa chọn nhan đề là búp bê giúp thể hiện được tính chất của nhân vật trong truyện.

- Cuộc chia tay của những đứa trẻ gắn với việc chia đồ chơi. Điều này giúp tiêu đề gợi nhắc trong trái tim người đọc niềm đau nhói trước sự chia ly của những đứa bé.

Thủy và Thành là hai đứa trẻ có sự gắn bó và yêu thương lẫn nhau

- Quan tâm, chia sẻ với nhau từ những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống: Có lần Thành đá bóng với bạn bị rách áo. Thành không dám về vì nỗi sợ sẽ bị la mắng. Thủy nghe tin anh như vậy liền mang cả kim chỉ ra tận sân để an ủi và vá áo cho anh. Đây chỉ là hành động nhỏ nhưng nó thể hiện được sự quan tâm và yêu thương anh của một em bé còn rất nhỏ. Điều này khiến Thành cảm động và ân hận vì bấy lâu nay chỉ vì vui thú cá nhân mà quên mất việc quan tâm và chăm sóc em mình. Kể từ đó Thành dành toàn bộ sự quan tâm và chở che với em gái nhỏ bé của mình. Hai đứa trẻ dành cho nhau tình cảm vô cùng chân thành và đùm bọc lẫn nhau.

- Gần gũi, sát cánh với nhau trong hoàn cảnh khó khăn: Đối diện với việc ly hôn của bố mẹ và viễn cảnh gia đình tan nát, hai đứa bé giống hai cá thể cô đơn và lạc lõng, chúng chỉ còn biết tìm hơi ấm tình thân khi dựa vào nhau.

+ Dù còn rất nhiều lưu luyến nhưng Thành sẵn sàng nhường lại hết cho em. Dù cho con Vệ Sĩ giúp em có thể đi vào giấc ngủ dễ dàng mà không chút mộng mị. Em dẫn Thủy đến trường để chia tay cô giáo và các bạn lần cuối.

+ Thủy: phân vân giữa việc để cho con Vệ Sĩ và con Em Nhỏ được ở gần nhau với việc để lại con Vệ Sĩ để bảo vệ anh trai. Lựa chọn cuối cùng vẫn được cô bé đưa ra dựa trên nền tảng tình thương với anh trai. Trước nỗi đau chia ly và viễn cảnh phải dừng việc học lại, em vẫn không quên nhắc nhở anh hãy tìm mình khi cần vá áo.

- Thủy có sự mâu thuẫn về lời nói và hành động trong việc chia búp bê với anh trai.

+ Lời nói: Em không đồng ý việc phân tách hai con búp bê với nhau

+ Hành động: phân vân vì không biết ai sẽ gác đêm cho anh mình.

- Cuối cùng Thủy vẫn lựa chọn đặt con Em Nhỏ gần với con Vệ Sĩ. Cô bé hi sinh niềm vui của mình để vừa không ly biệt hai con búp bê đồng thời anh mình vẫn sẽ có người bảo vệ khi không có mình ở bên. Em là cô gái có trái tim rất nhân hậu  Đồng thời trong sâu thẳm tâm hồn em vẫn bùng cháy lên bao ước mơ và khát vọng gia đình có thể vẹn tròn như xưa, không có sự chia lìa.

- Vấn đề này xuất phát từ việc bố mẹ của Thành và Thủy ly dị, vậy nên phương thức duy nhất để giải quyết vấn đề là sự tan vỡ này được hàn gắn lại và họ vẫn là một gia đình.

Chi tiết đáng buồn và cũng sốc nhất trong lớp học là việc Thủy thông báo mình sẽ nghỉ học để đi bán hàng ngoài chợ phụ mẹ. Khi cô giáo tặng em sổ cùng bút máy với hi vọng Thủy có thể tiếp tục việc học hành thì con đường học vấn đã khép lại với em. Với một em bé còn quá non dại thì việc hạnh phúc gia đình bị phân ly chính là nỗi đau khó thể vượt qua ngày một ngày hai. Với Thủy, em còn phải đối diện với nỗi đau lớn khác là con đường học hành bị ngăn trở, tương lại trở nên mù mịt hơn. Việc hai nỗi đau chồng chất là quá tải và quá áp lực với một cô bé lương thiện và nhân hậu như Thủy.

Tội nghiệp cho những đứa bé phải lớn lên trong hoàn cảnh đổ vỡ và phải lăn lộn ra đời quá sớm.

Thành ngạc nhiên bởi cảnh vật vẫn vậy chỉ có tâm trạng của hai anh em là tràn đầy bão giông. Hai anh em phải đối diện với cú sốc quá lớn trong khi một sự đồng cảm và thương xót từ gia đình đến mọi người xung quanh cũng không có. Điều này càng làm chúng bơ vơ và lạc lõng hơn bao giờ hết.

Mái ấm gia đình là thứ thiêng liêng và quí giá nhất trên đời. Đó là nơi sau cùng mà con người còn lại, là nơi để ta có thể lớn lên một cách hoàn thiện và trọn vẹn nhất. Việc gia đình đổ vỡ dù là lỗi tại ai thì đều sẽ để lại vết sẹo tâm hồn không thể lành trong những đứa trẻ đồng thời ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của chúng. Bởi vậy nên mỗi chúng ta nên trân trọng và cố hết sức để giữ gìn nó.