Bài 50: Dòng điện xoay chiều
Bài 50: Dòng điện xoay chiều
Trên sách hướng dẫn học Khoa học Tự nhiên 9 tập 2 trang 100, có bài 50 với nội dung về dòng điện xoay chiều. Bài học này giúp học sinh hiểu về cách thức hoạt động của dòng điện cảm ứng, chiều của dòng điện cảm ứng, cách tạo ra dòng điện xoay chiều, máy phát điện xoay chiều và các tác dụng của dòng điện xoay chiều.
1. Hoạt động khởi động
Trong bài hiện tượng cảm ứng điện từ, học sinh sẽ tìm hiểu về điều kiện để xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín. Để làm cho số đường sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây biến thiên, có hai cách làm là tăng hoặc giảm số đường sức từ. Khi cách thức biến thiên của số đường sức từ qua cuộn dây dẫn kín thay đổi, dòng điện cảm ứng sẽ đổi chiều.
2. Hoạt động hình thành kiến thức
a) Chiều của dòng điện cảm ứng, cách tạo ra dòng điện xoay chiều
Học sinh sẽ hoàn thành kết luận về khi số đường sức từ xuyên qua tiết diện tăng thì dòng điện cảm ứng có chiều ngược với khi giảm. Để tạo ra dòng điện xoay chiều, có nhiều cách như cho nam châm quay trong cuộn dây dẫn kín hoặc cho cuộn dây quay trong từ trường của nam châm.
b) Máy phát điện xoay chiều
Học sinh quan sát cấu tạo của máy phát điện và sẽ biết về bộ phận chính của máy phát điện, cách tạo ra dòng điện xoay chiều bằng cách cho nam châm quay xung quanh cuộn dây.
c) Các tác dụng của dòng điện xoay chiều
Học sinh sẽ hiểu về các tác dụng của dòng điện xoay chiều như tác dụng từ, nhiệt, phát sáng (quang) và sinh lí. Nếu thay nguồn điện xoay chiều bằng nguồn một chiều, sẽ có sự thay đổi trong tác dụng của dòng điện lên nam châm và bóng đèn.
Trên đây là một số nội dung quan trọng của bài học về dòng điện xoay chiều, giúp học sinh hiểu rõ hơn về nguyên lý hoạt động và ứng dụng của dòng điện trong cuộc sống.
Bài tập và hướng dẫn giải
C. Hoạt động luyện tập
Câu 1: Trang 103 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Trong các thí nghiệm như hình 50.7, thí nghiệm nào tạo ra dòng điện xoay chiều?
Câu 2: Trang 103 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Trong thí nghiệm như hình 50.8, khi đổi chiều dòng điện chạy qua cuộn dây dẫn (bằng cách đảo cực của nguồn điện) thì tác dụng từ của cuộn dây đối với kim nam châm và kim sắt non có gì khác không? Tại sao?
Câu 3: Trang 103 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Tìm đáp án sai. Để tạo ra dòng điện xoay chiều trong cuộn dây (hình 50.9), ta có thể cho nam châm quanh liên tục quanh
A. trục AB
B. trục CD
C. trục PQ
D. trục AB hoặc CD
Câu 4: Trang 104 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Tác dụng nào trong các tác dụng sau đây của dòng điện xoay chiều không phụ thuộc vào chiều của dòng điện: tác dụng nhiệt, tác dụng từ.
D. Hoạt động vận dụng
Câu 1: Trang 104 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Kể tên các thiết bị sử dụng trong gia đình dựa trên tác dụng nhiệt của dòng điện xoay chiều.
Câu 2: Trang 104 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Tại sao ổ cắm điện sử dụng trong gia đình không cần phân biệt cực âm (-) cực dương (+) như pin?
Câu 3: Trang 104 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Dòng điện làm sáng bóng đèn ở xe đạp khi di chuyển có phải là dòng xoay chiều không? Tại sao?
E. Hoạt động tìm tòi mở rộng
Câu 1: Trang 104 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Có thể sử dụng ampe kế và vôn kế mà các em đã học để đo cường độ dòng điện và hiệu điện thế xoay chiều được không? Tại sao?
Câu 2: Trang 104 khoa học tự nhiên VNEN 9 tập 2
Có thể biến đổi dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều được không? Nếu có, cho ví dụ về dụng cụ thực hiện việc biến đổi đó.