Soạn bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

Câu 1: Bài văn này nghị luận vấn đề tinh thần yêu nước của nhân dân ta.

Câu chốt thâu tóm nội dung nghị luận trong bài: "Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta".

II. Soạn bài siêu ngắn: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta

• Nêu vấn đề (từ đầu đến "lũ bán nước và lũ cướp nước") nêu lên Tinh thần yêu nước.
• Giải quyết vấn đề (tiếp theo đến "lòng nồng nàn yêu nước"): Chứng minh tinh thần yêu nước trong lịch sử và trong cuộc kháng chiến.
• Kết thúc vấn đề (phần còn lại): Nhiệm vụ cần phát huy tinh thần yêu nước trong công cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Lập dàn ý:

Mở bài: Giới thiệu về truyền thống quý báu của dân tộc ta, đó là tinh thần yêu nước

Thân bài: Tác giả chứng minh tinh thần yêu nước qua các thời kì

• Lịch sử kháng chiến qua các thời đại Bà Trưng, Bà Triệu
• Tinh thần yêu nước trong cuộc kháng chiến chống Pháp

Kết bài: bổn phận của mọi người là phải làm cho tinh thần yêu nước được thế hiện bằng các việc làm thiết thực

Câu 3: Những dẫn chứng để chứng minh cho nhận định: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của ta”: các cuộc kháng chiến trong lịch sử từ xưa đến nay: 

• Những trang sử vẻ vang của thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung...
• Trong kháng chiến Pháp cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước.

Câu 4: Trong bài văn, tác giả đã sử dụng một số hình ảnh so sánh:

1. Tinh thần yêu nước kết thành (như) một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn

Tác dụng: nổi bật sức mạnh phi thường, vĩ đại của tinh thần yêu nước

2. Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý

Tác dụng: giá trị của tinh thần yêu nước

Câu 5: a. Câu mở đoạn "Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước"

Câu liên kết: "Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước".

b. Các dẫn chứng:  “Từ cụ già... đến các cháu nhi đồng...” (tuổi tác), “Từ kiều bào nước ngoài đến nhân dân vùng tạm bị chiếm...” (Quan hệ không gian) , “Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận đến những công chức ở hậu phương ...” (tầng lớp).

c. Mô hình “từ …đến…”: liệt kê hàng loạt dẫn chứng vừa cụ thể, vừa khái quát, vừa điển hình, các sự việc và con người được liên kết.

Câu 6: Nghệ thuật nổi bật:

• Bố cục: luận điểm ngắn gọn, súc tích, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng toàn diện, tiêu biểu, chọn lọc.
• Từ ngữ gợi hình ảnh, phép liệt kê, so sánh chọn lọc và đặc sắc

Câu 7: Viết một đoạn văn theo lối liệt kê khoảng 4-5 câu có sử dụng mô hình liên kết “từ ... đến”.

Tết Nguyên Đán là một ngày tết lớn nhất trong năm của người Việt. Hàng năm, vào ngày Tết Nguyên đán, mỗi gia đình lại chuẩn bị những mâm cơm tươm tất để dâng cúng tổ tiên. Từ những gia đình có điều kiện sung túc đến những gia đình còn gặp nhiều khó khăn. Từ các cụ già đến trẻ thơ đều nô nức đón chào ngày Tết, dọn dẹp sạch sẽ bàn thờ tổ tiên, chuẩn bị chu đáo mâm ngũ quả, cặp bánh chưng đặt trên bàn thờ mỗi gia đình. Dù mâm cao cỗ đầy hay giản dị, tất cả đều chứa đựng lòng thành kính và biết ơn vô hạn với tổ tiên với thế hệ con cháu hôm nay. Đó là nét văn hóa đẹp, nên gìn giữ và lưu truyền cho các thế hệ mai sau.

Tác phẩm nghị luận về vấn đề tinh thần yêu nước – truyền thống tốt đẹp của dân tộc từ xưa tới nay. Dù trong công cuộc chiến đấu chống giặc ngoại xâm hay trong thời kì dựng xây đất nước thì tinh thần yêu nước ấy vẫn được phát huy một cách mạnh mẽ. Song, tác phẩm được chủ tịch Hồ Chí Minh viết trong hoàn cảnh đất nước bị giặc Pháp xâm lăng, nhân dân phải nhất lòng đứng lên cứu nước, vì vậy mà tác giả tập trung cổ vũ, tuyên truyền và biểu dương những biểu hiện của lòng yêu nước trong thời điểm này.

Trong tác phẩm, ta có thể thấy , câu văn thâu tóm nội dung của toàn bài là câu “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là truyền thống quý báu của ta”. Các câu sau triển khai vai trò của lòng yêu nước và định hướng vấn đề nghị luận.

Có thể chia bài làm ba phần:

Mở bài: Từ đầu đến lũ bán nước và cướp nước: nêu vấn đề nghị luận: Tinh thần yêu nước trở thành một truyền thống quý báu của nước nhà, nó có vai trò to lớn trong cuộc chiến chống giặc ngoại xâm.

Thân bài: Tiếp theo đến lòng nồng nà yêu nước: các phương diện biểu hiện của tinh thần yêu suốt qua trình lịch sử từ xưa đến nay.

Kết bài: Đoạn còn lại: Đảng cần phải có trách nhiệm phát huy tinh thần yêu nước của dân tộc trong mọi công việc của cuộc kháng chiến.

Các dẫn chứng được tác giả đưa ra nhằm minh chứng cho nhận định: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là một truyền thống quý báu của dân tộc”, là:

Tổ tiên ngày trước: Lịch sử ghi dâu bao chiến công vĩ đại của dân tộc thời Bà Trưng, Bà Triệu, Lê Lợi, Trần Hưng Đạo,…..được ca ngợi, đời đời khắc ghi.

Đồng bào ta ngày này:

+ Tinh thần yêu nước không phân biệt lứa tuổi, vùng miền, khoảng cách địa lý: “từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng, trẻ thơ………ai cũng một lòng yêu nước, ghét giặc”.

+ Nơi mặt trận hiểm nguy, các chiến sĩ chịu khổ cực, đói rét để bám giặc

+ Nơi hâu phương nhân dân cũng nhịn ăn để tiếp tế cho tiền tuyến

+ Các vợ, các mẹ gác lại hạnh phúc riêng khuyên chồng con ra trân,họ giúp việc vận tải, săn sóc bộ đội như cháu con trong nhà

+ Công nhân thi đua sản xuất, đồng bào điền chủ quyên ruộng đất

⇒Người góp của, kẻ góp công, ai cũng góp sức mình cho cuộc chiến của dân tộc “ Những cử chỉ ấy tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước”.

      Các dẫn chứng được đưa ra thuyết phục từ nghĩ suy đến việc làm, hành động, đi từ bao quát đến cụ thể, từ chung đến riêng.

Hình ảnh so sánh được tác giả sử dụng trong bài là:

 " Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý...cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm"

Tác dụng của hình ảnh so sánh: Khẳng định vẻ đẹp và trạng thái, vị trí, sức mạnh của tinh thần yêu nước, từ đó thể hienj sự trân trọng và tự hào của tác giả về lòng yêu nước của dân tộc.

Đoạn " Đồng bào ta ngày nay.... lòng nồng nàn yêu nước

a.

+ Câu mở đoạn: "Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước".

+ Câu kết đoạn: " Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau về nơi việc làm, nhưng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước.

b.

TRình tự sắp xếp các dẫn chứng: sắp xếp theo một trình tự  hợp lý: đi từ các phương diện tuổi tác, gia cấp, nghề nghiệp, vị trí địa lí.

c. 

Mô hình từ …đến được vấn dụng ết hợp với biện pháp liệt kể nhằm khẳng định sự thống trong việc biểu hiện lòng yêu nước của nhân dân đất Việt.

Điểm nổi bật trong nghệ thuật nghị luận của tác phẩm:

+ Bố cục chặt chẽ

+ Nội dung thống nhất

+ Luận điểm rõ ràng

+ Dẫn chứng cụ thể từ thực té -> thuyết phục cao

+ Vận dụng nghệ thuật liệt kê, só sánh, mô hình liên kết từ….đến