Soạn bài Đức tính giản dị của Bác Hồ

Câu 1: Luận điểm chính của toàn bài trong đoạn mở đầu là: Đức tính giản dị của Bác Hồ.

Tác giả đã chứng minh đức tính giản dị của Bác trên các phương diện:

• Bữa ăn hằng ngày chỉ có vài 3 món.
• Căn nhà xiêu vẹo chỉ vài ba phòng nhỏ bé.
• Việc gì Bác tự làm được thì không cần người giúp.
• Lời nói, bài viết thì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.

II. Soạn bài siêu ngắn: Đức tính giản dị của Bác Hồ

• Chứng minh luận điểm
• Giải thích và bình luận để làm sáng tỏ.
• Chứng minh luận điểm bằng những luận cứ khác.

Bố cục: 2 phần:

• Phần 1: Từ đầu đến “tuyệt đẹp” => cuộc đời cách mạng và cuộc sống giản dị
• Phần 2: Còn lại => chứng minh sự giản dị của Bác trong sinh hoạt, lối sống, việc làm

Câu 3: Nghệ thuật chứng minh của tác giả ở đoạn văn từ “Con người của Bác” đến “Nhất, Định, Thắng, Lợi!”: đưa ra một hệ thống luận cứ toàn diện, các dẫn chứng đều cụ thể, xác thực và rất phong phú.

Những chứng cứ ở đoạn văn giàu sức thuyết phục vì hệ thống luận cứ toàn diện, từ bữa ăn, nhà ở đến việc làm, cách nói, cách viết...

Câu 4: Tác giả đã phối hợp các phương pháp, biện pháp khác nhau để tăng thêm sức thuyết phục cho bài viết như Lật lại vấn đề ("Nhưng chớ hiểu lầm rằng..."), Giải thích ("bởi vì Người sống sôi nổi..."), (Bình luận: “Đời sống vật chất giản dị …”

Câu 5: Nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luận của bài văn:

• Luận điểm ngắn gọn, sắp xếp theo một trình tự hợp lí
• Luận cứ xác đáng, toàn diện
• Luận chứng phong phú, cụ thể, xác thực

Câu 6: Ví dụ về tính giản dị của Bác thể hiện trong thơ văn của Người: Tức cảnh Pác Bó

Sáng ra bờ suối, tối vào hang
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Cuộc đời cách mạng thật là sang.

Câu 7: Đức tính giản dị và ý nghĩ của nó trong cuộc sống: Một phẩm chất cao đẹp, cách ứng xử cao đẹp, nói lên sự hiểu biết của bản thân mỗi chúng ta, giản dị giúp người gần người hơn, sống chan hòa với mọi người xung quanh.

Luận điểm chính của toàn bài là: Sự giản dị và khiêm tốn của Bác Hồ được thể hiện thống nhất trong cuộc sống bình thường và trong đời sống chính trị.

Để làm rõ luận điểm, tác giả đã chứng minh qua các phương diện sau:

+ Bữa ăn hàng ngày: chỉ vài ba món đơn giản, gẫn gũi với thiên nhiên, ăn sạch bát, không phung phí đồ ăn, thức ăn còn lại được xếp tươm tất

+ Nơi ở, nhà sàn vài ba phòng nhỏ, thoáng ánh áng, gần thiên nhiên, có hương thơm phảng phất của hoa trong vườn

+ Việc làm: không vì việc lớn mà bỏ bê việc nhỏ, làm cẩn thận từ việc nhỏ đến việc lớn, từ trồng cây, viết thư, thăm cụ già, nói chuyện tập thể đến cứu nước, cứu dân, bàn quân sự. Ít cần đến người phục vụ.

+ Với mọi người, với nhân dân: gần gũi, lo toan đời sống cho nhân dân, thương các cháu thiếu nhi, cụ già, chiến sĩ cách mạng. Đặt tên cho các anh phục vụ đầy gần gũi, thể hiện chí nguyện dân tộc: Trường, Kì, Kháng, Chiến, Nhất, Định, Thắng, Lợi.

+ Giản dị , gần gũi trong lời  nói, chữ viết để nhân dân hiểu, nhân dân tin và nhân dân làm theo.

⇒ Ở Bác là một lối sống thanh bạch, giản dị trong đời sống, giàu có trong tâm hồn.

Trình tự lập luận trong bài được thể hiện như sau:

+ Nêu nhan đề bài viết hàm chứa luận điểm chính của bài: Đức tính giản dị của Bác Hồ

+ Chứng minh luận điểm bằng các luận cứ và dẫn chứng cụ thể, đầy đủ.

+ Đoạn trích không đảm bảo đầy đủ các phần vốn của của bố cục một bài văn nghị luận vì nó phần được trích từ một tác phẩm hoàn chỉnh.

Có thể chia đoạn trích làm các phần sau:

+ Phần đầu: Mở bài: Từ đầu đến tuyệt đẹp: Khái quát chung về đức tính giản dị của Bác

+ Phần 2: Thân bài: Đoạn còn lại: Chưng minh luận điểm về sự giản dị của Bác trong việc làm, lối sống, sinh hoạt.

- Nghệ thuật chứng minh: Phần mở đầu nêu lên điều cần chứng minh: Sự giản dị trong bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống của Bác Hồ. Từ đó, đưa ra một hệ thống luận cứ đầy đủ và hệ thống các dẫn chứng cụ thể, khách quan, chân thực để  chứng minh cho từng luận cứ nhằm thuyết phục người đọc.

- Bác sống giản dị trong bữa ăn, tác giả nêu ra các dẫn chứng sau:

+ Chỉ vài ba món đơn giản

+ Lúc ăn, Bác không để rơi vãi hạt cơm nào

+ Ăn xong cái chén bao giờ cũng sạch

+ Thức ăn thừa được xếp ngăn nắp.

⇒ Nhận xét: “Ở việc làm nhỏ…..kính trọng như thế nào với người phục vụ”.

- Bác sống giản dị trong nơi ở, tác giả nêu ra các dẫn chứng sau:

+ Cái nhà sàn vài ba phòng

+ Căn phòng nhỏ lộng gió và ánh sáng

+ Phảng phất hương hoa vườn nhà

⇒ Nhân xét sâu xa: Đời sống như vậy thật thanh bạch, tao nhã

- Bác giản dị trong công việc, dẫn chứng:

+ Lãnh đạo cứu nước, cứu dân

+ Trồng cây

+ Thăm cụ già

+ Viết thư, nói chuyện với thiếu nhi và công nhân,….

- Bác giản dị trong lối sống, dẫn chứng:

+ Tự làm mọi việc

+ Ít người phục vụ

+ Đặt những cái tên gần gũi, thân mật cho người phục vụ

Các chứng cứ ấy đều giàu sức thuyết phục bới nó cụ thể, xác thực, làm rõ được từng luận cứ và phục vụ trong việc biểu đạt luận điểm chính.

Trong đoạn, tác giả đã sử dụng phép lập luận giả thích và bình luận để giúp người đọc hiểu rõ cuộc sống giản dị của Người không phải như lối sống ẩn dật như những nhà hiền triết xưa mà chính là là biểu hiện lối sống thanh cao của một tâm hồn phong phú, một lối sống văn minh.

Đặc sắc nghệ thuật:

- Luận điểm rõ ràng, chứng cứ cụ thể, tiêu biểu

- Ngôn ngữ giản dị

- Tình cảm chân thành

- Nhân xét sâu sắc, giàu ý nghĩa