Soạn bài 6 Thực hành tiếng Việt (trang 9)

Câu 3. Xác định biện pháp tu từ nói giảm - nói tránh trong những câu sau. Cách nói giảm - nói tránh trong mỗi trường hợp đó biểu thị điều gì? Chỉ ra tác dụng của chúng.

a) Có người thợ dựng thành đồng

Đã yên nghỉ tận sông Hồng, mẹ ơi!

                                    (Thu Bồn)

b) Ông mất năm nao, ngày độc lập

Buồm cao đỏ sóng bóng cờ sao

Bà "về" năm đói, làng treo lưới

Biển động: Hòn Mê, giặc bắn vào...

                                      (Tố Hữu)

c) Năm ngoái, cụ Bọ Ngựa già yếu đã khuất núi. 

                                                     (Tô Hoài)

Câu 4. Viết một đoạn văn (khoảng 5 - 7 dòng) về một chủ đề tự chọn, trong đó có sử dụng biện pháp tu từ nói quá hoặc nói giảm - nói tránh.

PHẦN MỞ RỘNG BIỆN PHÁP NÓI QUÁ VÀ NÓI GIẢM NÓI TRÁNH 

Câu hỏi 1. Tìm và nêu tác dụng của phép nói quá trong các câu sau:

a.   Gươm mài đá, đá núi cũng mòn 

      Voi uống nước, nước sông phải cạn 

      Đánh một trận sạch không kinh ngạc 

      Đánh hai trận tan tác chim muông 

                       (Nguyễn Trãi) 

b. Dẫu cho thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng cam lòng 

                (Trần Quốc Tuấn) 

c. Lỗ mũi mười tám gánh lông 

Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho. 

....Trên đầu những rác cùng rơm 

Chồng yêu chồng bảo hoa thơm rắc đầu. 

(Ca dao) 

d.  Cày đồng đang buổi ban trưa 

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày. 

(Ca dao) 

e. Bàn tay ta làm nên tất cả 

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm. 

(Hoàng Trung Thông) 

Câu hỏi 2. Thay các từ ngữ in đậm bằng các từ ngữ đồng nghĩa để thể hiện cách nói giảm nói tránh trong các câu sau:

a. Anh cứ chuẩn bị đi, bà cụ có thể chết trong nay mai thôi. 

b. Ông ta muốn anh đi khỏi nơi này. 

c. Bố tôi làm người gác cổng cho nhà máy. 

d. Ông giám đốc chỉ có một người đầy tớ. 

e. Cậu ấy bị bệnh điếc tai, mù mắt. 

g. Mẹ tôi làm nghề nấu ăn.