Giải bài tập 8: Nhiễm sắc thể

Nhiễm sắc thể: Sự di truyền cấp độ tế bào

Nhiễm sắc thể là vật chất di truyền cấp độ tế bào, chứa những đặc trưng cơ bản của mỗi tế bào và cơ thể.

1. Tính đặc trưng của bộ nhiễm sắc thể

Nhiễm sắc thể bắt màu khi được nhuộm kiềm tính. Trong tế bào xôma, nhiễm sắc thể tồn tại dưới dạng từng cặp tương đồng, có cùng hình dạng và kích thước. Ở các loài có phân tính, cặp nhiễm sắc thể giới tính khác nhau giữa cá thể đực và cái. Ví dụ, ở người, nam có NST XY, nữ có NST XXT. Bộ nhiễm sắc thể lưỡng bội của mỗi loài gọi là 2n NST, và đây là đặc trưng gene của loài (ví dụ: ruồi giấm có 2n=46 NST). Tập hợp các NST đơn lẻ trong tế bào giao tử gọi là bộ NST đơn bội (n NST).

2. Cấu trúc nhiễm sắc thể

Kích thước của nhiễm sắc thể dao động từ 500 đến 50,000 nm, với đường kính từ 200 đến 2,000 nm. Hình dạng của nhiễm sắc thể rõ nhất khi chúng co ngắn ở kì giữa của quá trình phân bào. Chúng có thể có hình hạt, que, chữ V, và cấu trúc gồm hai nhiễm sắc tử chị em (cromatit) chứa 1 phân tử ADN quấn quanh protein Histon. Tâm động - eo thắt thứ nhất là nơi mà hai cromatit cùng nhau và nơi mà nhiễm sắc thể kết nối vào thoi vô sắc.

3. Chức năng của nhiễm sắc thể

Nhiễm sắc thể chứa gen có bản chất là ADN. Nhờ quá trình tự sao của ADN, nhiễm sắc thể tự nhân đôi và giúp gen quy định các tính trạng được di truyền qua các thế hệ tế bào và cơ thể.