Bài 4: Sông ngòi
Sông ngòi – Mạng lưới sông ngòi ở Việt Nam
Việt Nam có một mạng lưới sông ngòi dày đặc, với hệ thống hàng nghìn con sông lớn, nhỏ phân bố khắp cả nước. Ở Miền Bắc, chúng ta có những con sông như sông Hồng, sông Đà, sông Thái Bình. Miền Trung thì chủ yếu là sông ngắn và dốc như sông Cả, sông Mã, sông Đà Rằng. Miền Nam lại có những con sông như sông Tiền, sông Hậu, sông Đồng Nai.
Lưu lượng nước của các sông ở Việt Nam thay đổi theo mùa và chứa nhiều phù sa. Trong mùa mưa, nước sông dâng cao, có thể gây lũ lụt, trong khi mùa khô, nước sông hạ thấp, làm cho lòng sông trơ ra bãi cát. Nước sông đục do chứa nhiều phù sa.
Sự thay đổi về lượng nước theo mùa ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân. Lũ lụt có thể gây thiệt hại về người và của, đặc biệt là đối với những người dân ở vùng ven sông. Trong khi đó, mùa khô có thể gây hạn hán, thiếu nước cho đời sống và sản xuất nông nghiệp, sản xuất thủy điện, giao thông đường thủy.
Sông ngòi đóng vai trò quan trọng trong phát triển của đất đai và sản xuất nông nghiệp. Chúng cung cấp nước cho đồng ruộng, đời sống sinh hoạt của người dân, là nguồn thủy điện và đường giao thông quan trọng. Ngoài ra, sông cũng cung cấp nguồn thủy sản phong phú.
Ví dụ, đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ đã được bồi đắp bởi hệ thống sông như Hồng, Thái Bình ở Bắc Bộ và sông Mê Công, Đồng Nam ở Nam Bộ. Những nhà máy thủy điện như Hòa Bình, Y-a-ly và Trị An cũng được xây dựng trên các sông quan trọng trong hệ thống sông ngòi của Việt Nam.
Bài tập và hướng dẫn giải
Câu 1: Trang 76 – sách giáo khoa (SGK) đị lí 5
Nêu tên và chỉ trên bản đồ một số sông ở nước ta?
Câu 2: Trang 76 – sách giáo khoa (SGK) địa lí lớp 5
Sông ngòi nước ta có đặc điểm gì?
Câu 3: Trang 76 – sách giáo khoa (SGK) địa lí lớp 5
Quan sát một số con sông ở địa phương em (nếu có), nhận xét nước con sông đó sạch hay bẩn và cho biết tại sao như vậy?