Bài 14: Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất

Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất

Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, thực dân Pháp đã tiến hành chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai ở Việt Nam, gây biến đổi sâu sắc trong kinh tế, văn hóa và xã hội đất nước. Việc này được thực hiện nhằm vơ vét, bóc lột để bù đắp thiệt hại sau chiến tranh, khiến cho Việt Nam phụ thuộc nặng nề vào Pháp.

Chương trình khai thác lần thứ hai của thực dân Pháp

Nguyên nhân: Pháp, sau chiến tranh, bị tàn phá kinh tế và kiệt quệ, nên thực hiện chương trình khai thác lần thứ hai ở Việt Nam để khôi phục tài chính.

Nội dung: Chương trình này tập trung vào mở rộng diện tích canh tác cây công nghiệp như cao su, tăng cường đầu tư vào khai thác mỏ và ngành công nghiệp nhẹ như sợi, vải, diêm. Đồng thời, đánh thuế nặng vào hàng hóa nhập khẩu và đầu tư vào giao thông vận tải. Quy mô của chương trình này lớn chưa từng thấy trước đó.

Tác động: Mặc dù nền kinh tế phát triển, nhưng Việt Nam vẫn phụ thuộc vào kinh tế Pháp, khiến cho sự phân hóa trong xã hội ngày càng sâu sắc.

Các chính sách chính trị, văn hóa, giáo dục

Chính trị: Pháp thực hiện chính sách “chia để trị”, thâu tóm quyền hành và cấm đoán tự do dân chủ.

Văn hóa, giáo dục: Pháp khuyến khích mê tín, hạn chế giáo dục và khuyến khích các tệ nạn xã hội, phục vụ cho việc cai trị và khai thác tài nguyên ở thuộc địa.

Xã hội Việt Nam phân hóa

Trong xã hội Việt Nam, có sự phân hóa rõ rệt giữa các giai cấp:

1. Giai cấp địa chủ phong kiến: Thân cận với thực dân Pháp, áp bức nhân dân.
2. Giai cấp tư sản: Phân hóa thành tư sản mại bản và tư sản dân tộc, với tư sản mại bản hợp tác với Pháp, tư sản dân tộc chống đế quốc.
3. Tầng lớp tiểu tư sản thành thị: Số lượng tăng nhanh, đời sống bấp bênh.
4. Giai cấp nông dân: Bị áp bức nặng nề, phải đối diện với bần cùng hóa, nhưng vẫn là lực lượng hăng hái trong cách mạng.
5. Giai cấp công nhân: Phát triển về số lượng và chất lượng, nhưng vẫn bị áp bức và có quan hệ gần gũi với nông dân, có tinh thần yêu nước và mong muốn cách mạng.

Qua đó, xã hội Việt Nam trong giai đoạn này phân hóa sâu sắc, mỗi giai cấp có thái độ chính trị và khả năng cách mạng riêng.