a) Viết công thức cấu tạo và gọi tên các ankin có công thức C4H6 và C5H8. b) Viết công thức cấu tạo của các ankin có tên sau: pent-2-in ; 3-metylpent-1-in; 2,5- đimetylhex-3-in

Đỗ Hồng Đức

Phương pháp giải:

a) Để viết công thức cấu tạo và gọi tên các ankin có công thức given, ta cần biết quy tắc đặt tên các ankin và công thức cấu tạo của các ankin đó.

- Đặt tên các ankin: Ta bắt đầu đánh số gốc chính sao cho liên kết ankin có chỉ số nhỏ nhất. Sau đó, đánh số các nhánh và nhóm chức (nếu có) sao cho các chỉ số nhỏ nhất. Cuối cùng, sắp xếp các nhóm chức theo thứ tự bảng hệ thống (A, B, C,...)

- Công thức cấu tạo của ankin: Đếm số nguyên tử cacbon trong phân tử. Vẽ các nguyên tử cacbon theo dạng chuỗi, giữa các nguyên tử cacbon có liên kết đôi.

b) Để viết công thức cấu tạo của các ankin từ tên cho trước, ta cần biết cách đặt tên ankin và công thức cấu tạo của ankin từ tên đó.

- Đặt tên ankin từ tên cho trước: Đọc hiện nội dung tên từ trái sang phải và tuân thủ các quy tắc đặt tên ankin.

- Công thức cấu tạo từ tên ankin: Đếm số nguyên tử cacbon trong phân tử và tìm vị trí các liên kết đôi trong chuỗi cacbon, theo các chỉ số trong tên.

Câu trả lời cho câu hỏi:

a)
- Công thức cấu tạo của ankin C4H6: Hình tam giác và 2H ở mỗi đỉnh.
Công thức cấu tạo: CH3-C≡C-CH3
Tên: 2-Butin (But-2-in)

- Công thức cấu tạo của ankin C5H8: Hình tứ giác và 2H ở mỗi đỉnh.
Công thức cấu tạo: CH3-C≡C-CH2-CH3
Tên: 3-Pentin (Pent-3-in)

b)
- pent-2-in: Có 5 nguyên tử C trong phân tử và liên kết đôi ở vị trí thứ 2 trong chuỗi C.
Công thức cấu tạo: CH3-C≡CH-CH2-CH3

- 3-metylpent-1-in: Có 6 nguyên tử C trong phân tử, liên kết đôi ở vị trí thứ 1 trong chuỗi C và nhóm CH3 ở vị trí thứ 3 trong chuỗi C.
Công thức cấu tạo: CH3-CH2-CH≡C-CH2-CH3

- 2,5-đimetylhex-3-in: Có 7 nguyên tử C trong phân tử, 2 nhóm CH3 ở vị trí thứ 2 và 5 trong chuỗi C, liên kết đôi ở vị trí thứ 3 trong chuỗi C.
Công thức cấu tạo: CH3-CH≡C-CH(CH3)-CH(CH3)-CH2-CH3