Có những sơ đồ phản ứng hóa học sau: a) Cl2 + H2 O → HCl + HClO b) CaOCl2 + 2HCl → CaCl2 + Cl2 + H2 O c) Cl2 + KOH → KCl + KClO3 + H2 O d) HCl + KClO3 → KCl + Cl2 + H2 O e) NaClO + CO2 + H2 O → NaHCO3 + HClO f) CaOCl3 → CaCl2 + O2 Cho biết những phản ứng nào là phản ứng oxi hóa – khử? Vai trò các chất tham gia phản ứng oxi hóa – khử. Hoàn thành phương trình hóa học của các phản ứng.

Đỗ Hồng Ngọc

Để xác định phản ứng oxi hóa - khử trong các phản ứng trên, ta cần xem xét sự thay đổi số oxi của các nguyên tố trong các chất phản ứng.

Phương pháp giải:
1. Xác định số oxi của các nguyên tố trong các chất phản ứng ban đầu.
2. Xác định số oxi của các nguyên tố trong các chất sản phẩm.
3. So sánh số oxi ban đầu và sau phản ứng để xác định phản ứng oxi hóa - khử.

Câu trả lời:
- Phản ứng oxi hóa - khử trong các phản ứng trên là:
a) Cl2 + H2O → HCl + HClO
b) CaOCl2 + 2HCl → CaCl2 + Cl2 + H2O
c) Cl2 + KOH → KCl + KClO3 + H2O
d) HCl + KClO3 → KCl + Cl2 + H2O
e) NaClO + CO2 + H2O → NaHCO3 + HClO

Trong các phản ứng trên:
- Cl2 bị oxi hóa từ số oxi 0 lên +1 hoặc +3 trong các sản phẩm.
- HCl bị khử từ số oxi +1 về 0 hoặc -1 trong các sản phẩm.
- CaOCl2 bị oxi hóa từ số oxi +2 lên +3 trong sản phẩm Cl2.
- HCl bị khử từ số oxi -1 về 0 trong sản phẩm Cl2.
- KClO3 bị oxi hóa từ số oxi +5 lên +7 trong sản phẩm Cl2.
- HCl bị khử từ số oxi +1 về 0 trong sản phẩm Cl2.
- NaClO bị oxi hóa từ số oxi +1 lên +3 trong sản phẩm HClO.
- CO2 bị khử từ số oxi +4 về +3 trong sản phẩm NaHCO3.

Vai trò của các chất tham gia phản ứng oxi hóa - khử:
- Chất bị oxi hóa là chất bị mất electron và tăng số oxi hóa.
- Chất bị khử là chất nhận electron và giảm số oxi hóa.

Kết luận: Các phản ứng a, b, c, d, e là phản ứng oxi hóa - khử. Chúng ta đã xác định vai trò của các chất tham gia phản ứng oxi hóa - khử cũng như hoàn thành phương trình hóa học của các phản ứng đó.